Wat is een whitepaper?

Een whitepaper is een kennisdocument waarin de uitgever ervan uitgebreid beschrijft hoe een bepaald probleem opgelost kan worden. Normaal gesproken heeft deze uitgever dan ook de oplossing gevonden en bieden zij deze aan aan de buitenwereld.

Hun oplossing kan over van alles gaan, zoals een bekend probleem, een volledig nieuw product of dienst of een speciale soort cryptocurrency.

Een goede whitepaper moet zowel diepgaand ingaan op het probleem dat er is als de oplossing die de uitgever biedt. Het moet betrouwbare informatie bevatten in een taal die leden van de doelgroep begrijpen.

In de wereld van cryptocurrency moet een whitepaper niet alleen de technische kant omschrijven, maar ook andere zaken, zoals de tokenomics, het team, de roadmap, het consensus mechanisme, hoe ze de blockchain beveiligen en de schaalbaarheid. Vooral in crypto en blockchain is de whitepaper een document dat de lezer moet overtuigen om deel te nemen aan het project. De lezer zal vooral bestaan uit potentiële investeerders (ICO), partners en ontwikkelaars.

Naast de whitepaper hebben veel blockchains ook nog een litepaper, die bedoeld is voor gewone stervelingen, die een verkorte en minder technische paper willen lezen. De gemiddelde trader zal niet zo snel door een lastige whitepaper gaan lezen.

Soms geven blockchains meerdere whitepapers uit, voor als ze later nog veel uit te leggen hebben en er veel nieuwe aspecten geïntroduceerd worden.

Wat is een goede crypto whitepaper?

Een goede crypto whitepaper moet de volgende vragen beantwoorden:

1. Het team. Bestaat het team uit bekende hotshots, uit onbekende figuren of zelfs uit anonieme mensen (red flag)?
2. Duidelijkheid. Worden er specifieke cijfers en doelen genoemd of blijft alles op de vlakte (red flag)?
3. Tokenomics. Worden de munten op een logische of rechtvaardige manier op de markt gebracht (PoW en PoS) of wordt hier wazig over gedaan (red flag). Of is het nog erger: heeft een selecte groep vrijwel alle munten (zeer rode vlag)?
4. De techniek. Hebben we te maken met de volgende Ethereum killer? Is er veel concurrentie? Zijn de technische plannen wel uitvoerbaar? Kloppen de claims wel? Waarom is hun techniek beter dan die van anderen? Welk nut heeft de blockchain? Is het project wel innovatief?
5. Transparantie. Zijn de makers van de whitepaper duidelijk en kunnen hun claims gecheckt worden? Wordt niet alles te rooskleurig voorgesteld?
6. Is er een roadmap? Is die realistisch?
7. Het moet niet lezen als een reclamefolder.
8. Een goede whitepaper is foutloos geschreven en is aantrekkelijk vorm gegeven. Hij is niet snel even in elkaar geflanst.
9. De whitepaper moet eenvoudig te vinden zijn op de website van een goede blockchain.
10. Het moet voldoen aan de MiCA wetgeving.

Welke onderdelen heeft een crypto whitepaper?

Globaal gesproken zien ze er zo uit:

• Titelpagina
• Samenvatting
• Inleiding
• Probleemstelling
• Oplossing
• Technologie
• Tokenomics
• Roadmap
• Risico’s
• Team
• Financiering
• Eventuele partners
• Conclusie
• Referenties en externe bronnen

Waar komt de term whitepaper vandaan?

In de internationale politiek, teruggaand tot de middeleeuwen, was het gebruikelijk een jaarboek over politieke kwesties te schrijven met een kleur. Zo schreef Nederland in oranje, de VS in rood en Duitsland in wit. Toen Duitsland een verdrag sloot met Samoa in 1879 noemde men het dus een witboek en die term werd naderhand internationaal overgenomen voor dit soort stukken, die de relaties van landen met andere landen beschrijven.

Whitepaper, of witboek, is een term die refereert aan de kaft of omslag van een document. Het beroemdste witboek van politieke aard komt van Churchill, die in 1922 zijn “Churchill White Paper” schreef. In Groot-Brittannië wordt een whitepaper gezien als een minder uitgebreide versie van een “Blue Book” (verslag van een heel economisch jaar) in parlementaire kringen.

Er zijn een aantal kleurcoderingen voor documenten bekend die aangeven waar ze voor gebruikt moeten worden. Zo werkt een green paper met voorlopige voorstellen. Een blue paper bevat technische specificaties. Een yellow paper is een document dat nog niet de eindversie bevat.

Dan heb je nog de zogenaamde grey literature. Dit zijn geschriften die buiten de traditionele kanalen worden opgesteld en zich vaak bevinden in de commerciële wereld. Feitelijk zou je dus kunnen zeggen dat een whitepaper in de blockchainwereld eigenlijk een grey paper is.

Whitepapers gebruikt in het zakenleven

In de jaren negentig begonnen bedrijven ook whitepapers te schrijven.

Deze zijn vaak gedeeltelijk commercieel van aard en moeten benadrukken waarom je met een bedrijf in zee moet gaan en waarom ze beter zijn dan andere bedrijven. Het lijkt dan meer op een marketinginstrument dan op een bron van informatie. Meestal staat er dan een call to action knop in voor de buyer persona.

In de zakelijke wereld is het gebruikelijk om een whitepaper te schrijven die als doel heeft om van business to business verkopen te genereren. Potentiële klanten hebben dan behoefte aan informatie en deze wordt in een steeds meer informatieve “funnel” aangeboden, waarbij de whitepaper veruit de meeste informatie verschaft. Deze is dan ook vaak bedoeld voor de hogere lagen in het bedrijf van de eventuele klant.

Een zakelijk gerichte whitepaper is een kans om jezelf neer te zetten als autoriteit op een bepaald gebied. Veel voorkomende problemen worden beschreven, waarbij jouw bedrijf heel toevallig precies de juiste oplossing te bieden heeft.

Hoe schrijf je een whitepaper?

Er zijn geen harde eisen aan whitepapers te stellen, maar er zijn wel bepaalde overeenkomsten te vinden bij een goede e-paper.

Na gedegen onderzoek en testen is het tijd om een whitepaper in elkaar te steken. De lay out is een beetje op elkaar gelijkend bij verschillende aanbieders. Het is essentieel om bij het schrijven van zo’n betogend document de doelgroep van je specifiek onderwerp goed in het oog te houden.

Meestal worden ze in PDF geleverd en bevatten ze afbeeldingen die de ingewikkelde tekst visueel ondersteunen. Er staat een inleiding in en een duidelijke inhoudsopgave. Je paper moet uitnodigen om gelezen te worden.

Afhankelijk van het onderwerp bestaat het uit vijf tot vijftig pagina’s en heeft het natuurlijk een afzonderlijke titelpagina.

Gebruikelijk is om eerst het probleem te benoemen, waarna de oplossing stapsgewijze wordt beschreven.

Aan het eind kan dan nog een conclusie volgen.

Wat je bij een goede whitepaper absoluut niet moet doen is er een commerciële boodschap van maken. Alleen feitelijke informatie hoort in een whitepaper thuis. Dit is ook het verschil met e-books, die niet noodzakelijk de diepte in gaan.

Het doel van een whitepaper

Het doel van een whitepaper schrijven is om nieuwe leads te genereren voor jouw bedrijf. Dit kan zowel een standaard bedrijf zijn als een blockchain met een cryptocurrency.

Het publiek dat je aan wilt spreken kan uit een hele waaier aan geïnteresseerden bestaan, zoals investeerders, partners of journalisten. Iedereen die dieper op de materie wil ingaan heeft dus de mogelijkheid je whitepaper te lezen en hele specifieke onderwerpen en betrouwbare informatie op te doen.

Wat is een crypto whitepaper?

Bij een whitepaper in de wereld van blockchain en crypto spelen ook andere facetten mee. Bovenstaande voorbeelden gelden ook voor de cryptowereld, maar digitale whitepapers in die regionen proberen hier gelijk antwoord te geven op de vraag.

Een whitepaper wordt vaak geschreven voordat het blockchain platform opgestart is. Een aantal technisch vaardige mensen komt samen om een kansrijk idee van technische ondersteuning te voorzien. Beetje bij beetje wordt dan met logisch redeneren de techniek vastgelegd in een paper.

Als de whitepaper klaar is begint een lastige klus voor de meeste beginnende blockchain bedrijven. Dan is de tijd aangebroken om de wereld op de hoogte te brengen van jouw idee en om investeerders aan te trekken. Er zijn verschillende vormen te bedenken om dit te doen.

De ICO

Zo heb je de angel investeerders, die in je project investeren zonder dat er nog maar iets van een kantoor of wat dan ook aanwezig is. Een tijd geleden was het gebruikelijk om een ICO te houden en op die manier geld in het laatje te krijgen, want je medewerkers gaan natuurlijk niet gratis voor je werken.

In het begin verkoop je coins voor een hele lage prijs, zodat je wat sneller interesse kunt bewerkstelligen. Met een beetje geluk heb je een behoorlijk netwerk van sociale contacten, zodat je al snel van bekende crypto investeerders genoeg bij elkaar kunt scharrelen, vooropgesteld dat je een whitepaper hebt geschreven die jouw project zodanig beschrijft dat het wel eens een geslaagd project zou kunnen worden.

Whitepapers in crypto worden meestal niet geschreven voor gewone stervelingen. Het zijn vaak zeer moeilijk te volgen lappen tekst die in straffe wiskundige taal uitleggen hoe een blockchain werkt. Toch kan vrijwel geen enkel netwerk zonder. Waarom zou je immers investeren in een cryptocurrency als je er niks over weet? De whitepaper is de basis van het project, waarbij je mogelijke investeerders over de streep wilt trekken en heeft een belangrijk marketingdoeleind voor je specifieke doelgroep.

Bekende voorbeelden van invloedrijke whitepapers over cryptocurrency

Er zijn een aantal whitepapers die beduidend meer invloed hebben gehad dan anderen. Laten we maar direct bij de beroemdste whitepaper die geschreven is over blockchain en cryptocurrency. Dan hebben we het natuurlijk over Bitcoin.

De whitepaper van Bitcoin

Iedereen die al een tijdje in de cryptowereld rondscharrelt kent deze wereldberoemde whitepaper. Dat is omdat cryptocurrency toen werd geboren! Daarom zal deze bijdrage van de illustere Satoshi Nakamoto nooit vergeten worden.

De titel van dit legendarische stuk is: “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System”. Het dateert van 31 oktober 2008 en is inmiddels vertaald in vele talen.

Eigenlijk weet niemand wie deze Nakamoto is, maar als je de detective wilt spelen kun je je lol op bij deze ongrijpbare persoon of groep.

Een van de redenen dat deze whitepaper zo beroemd is betreft allerlei hele bekende termen uit de wereld van cryptocurrency en blockchain die door Satoshi geïntroduceerd werden. Te denken valt aan: consensus protocol, private en publieke sleutel, time stamp, hash, nodes, Merkle root en nog vele andere terugkerende termen die bij heel veel blockchains gebruikt worden sinds deze whitepaper.

In zijn whitepaper betoogde Satoshi dat hij een peer to peer versie wilde maken van elektronisch geld. Met deze vorm zou je onderling kunnen betalen zonder inmenging van een financiële instelling. Als je er veel meer over wilt weten verwijzen we je naar het origineel in de gegeven link, maar het betoog van Nakamoto komt op het volgende neer:

Hoe maak je elektronisch geld dat van de gebruikers is, zonder gebruikmaking van tussenpersonen als banken (de bankencrisis van 2008 was nog gaande). Dit is hem uitstekend gelukt gezien het feit dat cryptocurrency nog steeds bestaat en dat Bitcoin nog steeds de koning is.

Een geinig weetje is dat als je een testpagina print met MacOS je best wel eens de whitepaper van Bitcoin zou kunnen printen, sinds 2018.

De whitepaper van Ethereum

De whitepaper van Ethereum is ook heel beroemd. Deze is gepubliceerd in 2014 door Vitalik Buterin, een levende legende in de wereld van blockchains.

De titel luidt:

“Ethereum: A Next-Generation Smart Contract and Decentralized Application Platform.”

In de titel staan direct de belangrijkste onderdelen van de kracht van Ethereum: smart contracts en hun gedecentraliseerd applicatie platform. Hieraan herken je de meester. Vitalik wist wat hij in handen had.

Als je nu over smart contracts en dApps spreekt weet iedereen waar je het over hebt. Dat komt omdat deze dingen zo ontzettend belangrijk zijn voor allerlei blockchain netwerken. Daarom zal de bijdrage van Buterin nooit vergeten worden.

Net als Bitcoin is Ethereum open source. Dat betekent dat iedereen gebruik mag maken van de broncode van deze blockchains en er een eigen coin mee mag starten. Dat is ook vaak gedaan, met wisselend succes.

Waar Bitcoin vooral een store of value is gebleken betekent Ethereum voor heel veel netwerken een lifeline. Ethereum is enorm krachtig en kan gezien worden als de hub die heel veel blockchains verbindt en draaiende houdt. Het staat wel bekend als digitale olie.

De functie van crypto verandert

Met de komst van Ethereum veranderde de functie van cryptocurrency. Waar het eerst nog ging om elektronische waarde uitwisselen van virtuele munten zonder intrinsieke waarde, begon nu het tijdperk van bruikbare cryptocurrency, die een specifieke functie uitvoerden en in die functie onmisbaar waren.

Sinds Ethereum vertegenwoordigden coins opeens een intrinsieke economische waarde, omdat de cryptocurrency (in dit geval ETH) wel gebruikt moest worden op zo’n netwerk, zodat daar een prijskaartje aan hing. Hoe meer er gebruikt van gemaakt werd, hoe hoger de vraag en hoe hoger de koers.

Sinds de komst van Ethereum is de markt van vraag en aanbod meer op de gebruikelijke markten gaan lijken. Bij Bitcoin denk je meer aan goud, bij Ethereum meer aan belangrijke software, zoals Windows of zo.

Als je de twee whitepapers met elkaar vergelijkt is die van Bitcoin heel erg origineel. Hij zet iets volledig nieuws neer en dat is ontzettend moeilijk.

De whitepaper van Ethereum is een vervolg op die van Bitcoin, waarbij hij een bestaand concept op een hoger peil zet. We kunnen wel stellen dat deze whitepaper zeer technisch van aard is.

Je zou dit het verschil tussen een artiest en een genie kunnen noemen. De artiest zet iets unieks neer en het genie tilt het unieke naar een hoger level. Daar is Ethereum bijzonder goed in geslaagd, gezien zijn vaste tweede plek in de ranglijst van cryptocurrencies. Het is niet uitgesloten dat Ethereum ooit Bitcoin inhaalt, vanwege het feit dat zo veel netwerken Ethereum nodig hebben om te functioneren.

De whitepaper van Binance

Midden 2017 kwam er een nieuwe speler op de markt van exchanges en wat voor een! Het was niemand minder dan Binance, de nu al wereldberoemde exchange die binnen een paar jaar de onbetwiste leider is geworden van alle exchanges.

De titel van hun whitepaper is nogal omslachtig weergegeven. Je zou twee versies kunnen aanhouden:

• “Binance, Binance Exchange”
• “Whitepaper V1.1”

Het is in ieder geval wel duidelijk dat we hier te maken hebben met “geen poespas” schrijvers. Gortdroge titels, waarbij ze zelf waarschijnlijk nooit gedacht hadden hoe snel ze hun successen op elkaar zouden stapelen.

In de introductie van deze whitepaper vermelden ze hun visie, namelijk dat ze een pure crypto exchange zouden bouwen, zonder fiatgeld. Ze hadden het vermoeden dat deze opzet later veel succesrijker zou zijn dan op het moment dat ze begonnen. Nou, we kunnen wel stellen dat ze daar gelijk in hebben gekregen!

Er staat ook iets in dat maar weinigen weten. De naam Binance is een samenstelling van Binary Finance.

Vervolgens bespreken ze de problemen die veel exchanges hebben. Ze benoemen dingen als slechte technische architectuur, onveiligheid van platforms, lage liquiditeit, slechte helpdesk en gebrekkige ondersteuning voor meerdere talen.

Ze leggen uit dat zij al deze dingen uitvoerig bedacht en getest hebben voordat ze hun exchange online hebben gezet. Hun team bestond in die tijd al uit zeer ervaren en succesvolle krachten uit vergelijkbare ondernemingen voor ieder deelprobleem.

Waarom Binance zo populair werd

Ze vertellen nog over hun native token, Binance Coin (BNB), en allerlei huishoudelijke zaken als de fees en hoe ze hun team en de exchange financieren. Zo hadden ze in het begin hun fees op 0.2% van een trade gezet. Na enige tijd hebben zij een zeer competitieve fee in de markt gezet van 0.1% per trade, waarbij je nog 25% korting krijgt als je gebruik maakt van BNB om voor je fees te betalen. Dit is de hoofdreden voor hun enorme succes. Dit werkte als honing voor bijen. De klanten zwermden in.

Deze whitepaper is bepaald niet technisch van aard, maar omdat Binance zo succesvol is geworden kunnen we het toch rekenen tot de beroemdste whitepapers uit de geschiedenis van blockchain en cryptocurrency.

De laatste jaren is de relatie van het westen tegenover China wat bekoeld. Het is dus niet heel vreemd dat Binance, met zijn sterke Chinese banden, tegenwoordig van de Europese en Amerikaanse markt wordt geweerd. Een ander punt is de regelgeving rond privacy, waar veel exchanges zich niet aan houden, inclusief Binance.

Conclusie: De toekomst van whitepapers in de crypto wereld

Whitepapers zullen nog lang geschreven worden. Zo lang er bedrijven opstarten die interesse moeten wekken voor investeerders zullen whitepapers noodzakelijk zijn. Zonder investeerders kun je de mensen die het werk moeten doen immers niet betalen.

Een ander aspect van whitepapers zal ook blijven bestaan: de interesse van ontwikkelaars opwekken. Veel blockchains beginnen met een klein team dat zware arbeid verricht. Naarmate meer mensen met een gedegen kennis van programmeren een whitepaper lezen zullen er meer zijn die zich aansluiten bij een netwerk met een geloofwaardige whitepaper.

Een wandeling van 2.000 kilometer begint bij de eerste stap. En dat is de whitepaper.

Deze schrijver is in 2019 begonnen met investeren in cryptocurrency en vond het gelijk spannend en intrigerend. Sindsdien heeft hij in zijn werk en door interesse steeds meer expertise opgebouwd, die terug te vinden is in zijn verhalen. Hij probeert crypto en blockchain begrijpelijk te maken met een vleugje humor en nuchterheid.

Paul Hopmans

FAQ – Veelgestelde vragen over een whitepaper

1. Wat is een whitepaper?

Een whitepaper is een document waarin een cryptoproject uitlegt wat het probleem is dat het wil oplossen, hoe de technologie werkt en wat het doel van het project is. Het is vaak het eerste officiële document dat een project publiceert.

2. Waarom is een whitepaper belangrijk?

Een whitepaper laat zien of een project een duidelijke visie, technische basis en realistische plannen heeft. Het helpt investeerders en gebruikers om te beoordelen of een project betrouwbaar en doordacht is.

3. Wat staat er meestal in een whitepaper?

Een whitepaper bevat vaak de missie van het project, technische uitleg, tokenomics, use cases, het team, de roadmap en de problemen die het project wil oplossen.

4. Is een whitepaper hetzelfde als marketing?

Nee. Een whitepaper hoort informatief en technisch te zijn. Sommige projecten gebruiken het echter als marketingmiddel, waardoor de kwaliteit sterk kan verschillen.

5. Hoe herken je een goede whitepaper?

Een goede whitepaper is duidelijk geschreven, technisch onderbouwd, transparant over risico’s en bevat realistische plannen. Vage taal of loze beloftes zijn vaak rode vlaggen.

6. Moet elk cryptoproject een whitepaper hebben?

Nee, maar de meeste serieuze projecten publiceren er wel één. Het is een manier om vertrouwen op te bouwen en transparantie te bieden.

7. Zijn whitepapers altijd betrouwbaar?

Nee. Iedereen kan een whitepaper schrijven. Het is dus belangrijk om kritisch te blijven en claims te controleren.