Wat is crypto staken?

Crypto staken is het vastzetten van cryptomunten op een blockchain om een passief inkomen te verdienen. Dit kun je rechtstreeks doen via een Proof of Stake blockchain, maar meestal is een tussenpersoon als een exchange degene die de munten vastzet en het lastige werk doet. Hiervoor betaal je de tussenpersoon. Je loopt dan wel weinig risico op het verlies van munten.

Crypto staken kun je vergelijken met het vastzetten van geld op een spaarrekening bij de bank. Omdat je jouw geld vastzet en de bank ondertussen dat geld kan inzetten om meer geld te maken, krijg jij als beloning rente over het gespaarde bedrag.

Crypto staken kan je veel extra coins opleveren. Toch heeft het ook zo zijn beperkingen. Staken van coins doe je via Proof of Stake. Dit wil zeggen dat je geen extra coins krijgt door te minen, maar door je coins vast te leggen en daarvoor krijg je een vergoeding. Er zijn vele vormen van staken en vergoedingen en ik zal de meest gebruikelijke bespreken.

Hoe werkt Proof of Stake?

Proof of Stake is in het leven geroepen om het netwerk beter te beveiligen. Als iemand coins staket zet hij zijn cryptocurrency in om meer coins te verdienen. Je bent dan nog steeds niet bezig met het echte werk, want dan moet je munten vastzetten in een smart contract en blokken kunnen goedkeuren. Soms kun je dit zelfs doen op een GPU van een gewone PC, maar dan moet hij wel altijd aanstaan.

Vaak wordt deze taak gedaan door masternodes of validators met een zeer krachtige computer en zijn dit de gedelegeerden die elk blok keuren in naam van alle andere “amateur” stakers. Dit systeem heet Delegated Proof of Stake, waarbij de amateurs hun munten vastzetten bij de delegates en daarvoor een percentage van de opbrengst krijgen van deze masternodes die de blokken keuren via een consensus (overeenstemming) mechanisme. De gedelegeerden proberen zo veel mogelijk investeerders aan boord te krijgen door gunstige percentages te bieden.

Fraude bij staken

Als een masternode of validator probeert een frauduleus blok toe te voegen aan zo’n blockchain word hij gestraft door een deel of zijn hele stack te verliezen. Dit noemen ze een slash of een boete. Bij Proof of Work verlies je niks als je een foutief blok goedkeurt. De meeste mensen zullen hier niet mee te maken krijgen, omdat ze geen validator of masternode zijn.

Een frauduleus blok bevat bijvoorbeeld double spending, waarbij je coins dubbel uitgeeft in jouw voordeel. Als de andere stakers, die een blok moeten bevestigen, dit blok afkeuren treedt het penaltysysteem in werking. De meeste stakers zullen hun hoge inleg niet willen verliezen, waardoor dit systeem erg goed werkt.

Bij Proof of Stake moet meestal een meerderheid van de validators een blok goedkeuren, maar er bestaan ook blockchains waar slechts 33 procent een blok hoeft goed te keuren, zodat er wat meer tempo in komt. Is het percentage behaald, dan wordt het goedgekeurde blok toegevoegd aan de blockchain. Een bepaalde fouttolerantie is noodzakelijk, omdat er altijd validators zijn die even offline zijn of een blok foutief goedkeuren. Zonder fouttolerantie zou een Proof of Stake netwerk direct vastlopen.

Masternode en Validator

Je kunt ook zelf zo’n masternode of validator worden. Hier heb je meestal een stevige minimale hoeveelheid van een coin nodig, vaak kost je dat duizenden tot tienduizenden euro’s. Je moet dan een dedicated computer aanschaffen die alleen maar blokken goedkeurt of afkeurt. Hier krijg je wel een stevige beloning voor, maar je hebt dan ook kosten en moet investeren. Hoe meer munten je staket, hoe hoger je beloning meestal is als je een nieuw blok mag maken. Hoe meer munten je inzet, hoe meer belang je er bij hebt om eerlijk te zijn.

Een masternode of validator stort zijn munten in een smart contract voor staking, zodat alles automatisch uitgevoerd kan worden, ook een boete betalen. Een masternode moet ook altijd online zijn en krijgt een boete als zijn computer offline is of niet up to date. Ook moet degene die de masternode runt technisch onderlegd zijn en de software goed installeren en onderhouden. Als deze zijn werk niet goed doet, kan hij ontslagen worden als masternode en tevens al zijn munten die hij at stake had gezet verliezen. Daarom is het runnen van een masternode echt iets voor professionals.

Een masternode runnen is dus wat voor meesters, die een goede neus hebben voor cryptocurrencies die de tand des tijds kunnen doorstaan. Wie een masternode gaat runnen voor een munt die steeds minder waard wordt, loopt het risico dat hij zijn investeringen nooit meer terugverdient. Vaak staan munten van validators of masternodes voor een flinke periode vast.

Waarom is Proof of Stake verzonnen?

Je zult vast wel eens gehoord hebben over de 51% attack. Hierbij vallen miners het netwerk aan, waarbij ze meer dan 50% van de hashing power of rekenkracht moeten hebben van een netwerk. Ze kunnen dan een hoop coins dubbel uitgeven, waardoor de blockchain corrupt wordt. Soms mondt dit uit in een fork, een afscheiding van een coin met een vervangende coin die dit probleem aanpakt. Dit zijn klassieke Proof of Work problemen die nog steeds regelmatig voor komen. Proof of Stake is dan ook over het algemeen de nieuwe norm.

Proof of Stake netwerken zijn vrijwel altijd sneller dan Proof of Work netwerken en de transactiekosten zijn veel lager. Ook verbruikt Proof of Stake veel minder energie dan Proof of Work. Het consensus mechanisme heeft een hoge mate van logica, waardoor corrupte blokken zeer zeldzaam zijn. Ik verwacht dan ook dat coins met PoW ingehaald zullen worden door PoS blockchains, vanwege de hoge transactiekosten die vaak horen bij PoW.

Vast en flexibel crypto staken

Je kunt je coins op meerdere manieren staken. Een van de mogelijkheden is flexibel staken. Hierbij kun je coins direct unstaken en verkopen. Vaak krijg je dan wel een behoorlijk lagere vergoeding. Je loopt dan geen risico dat je een munt niet kunt verkopen als hij opeens daalt en je wilt ervan af.

Je kunt ook vast staken. Tegenwoordig is het meestal zo dat je toch nog wel aan je coins kunt komen als je denkt aan verkopen, maar dat er 2-3 dagen tussen zit, waarbij de coins unstaked worden. Je krijgt hier ook soms een boete voor. Voorts kan het zo zijn dat tegen de tijd dat je coins weer tot je beschikking staan de prijs al weer gekelderd is en je ze maar weer staket. De vergoedingen bij vast staken zijn een stuk hoger.

Waar je ook op moet letten is waar je je coins staket. Probeer de kleinere exchanges zo veel mogelijk te ontlopen, deze hebben vaak weinig fondsen, zijn slecht verzekerd tegen bijvoorbeeld hacks en vallen eerder om. Ze geven meestal ook lagere vergoedingen voor staken. Ook kan de beheerder er met je coins vandoor gaan of andere onfrisse zaken.

Een echt groot nadeel aan staken is dat je geen stop loss kunt zetten, waardoor je feitelijk niks kunt doen als je gaat slapen en je wordt wakker, terwijl Bitcoin is gecrasht en jouw munten opeens veel minder waard zijn.

Crypto staken op een exchange

Als je je coins staket op een exchange, zoals Bitvavo, krijg je hiervoor een vergoeding die van te voren vast staat, al worden de regels soms tussentijds aangepast. Voor de meeste coins krijg je een teleurstellend percentage, maar er zijn ook coins die behoorlijk interessant zijn, zoals echte groeibriljanten.

Meestal krijg je de vergoeding voor staken iedere week bijgeschreven, maar er zijn ook exchanges die vaker bijschrijven. Het rentepercentage is ook een fine line, want als een blockchain te hoge beloningen geeft, komen er ook veel munten bij en dreigt inflatie, waardoor hij minder waard wordt.

Staken op een hardware wallet

Als je coins gaat staken op een hardware wallet is het voordeel dat niemand aan je vergoedingen kan komen. En dat je in het bezit bent van de private keys (not your keys, not your coins). Je staket een coin en krijgt een Proof of Stake vergoeding.

Als je munten op een hardware wallet toch wilt staken, maak je gebruik van een validator van de blockchain waarvan je munten hebt. Je geeft aan hoeveel van je munten wilt staken en de validator zorgt dan dat je opbrengsten gaat genereren, ondanks dat je munten offline in cold storage staan.

Als je in het bezit bent van een hardware wallet en wilt staken zou ik me eerst goed inlezen over de bovenstaande zaken. Je wil immers zo goed mogelijk beschermd zijn en zo hoog mogelijk rendement halen. Het is weliswaar geen rocket science, maar toch enigszins tricky.

Staken op een software wallet

Er zijn verschillende soorten software wallets. Je hebt de dedicated wallets die slechts geschikt zijn om één coin in op te slaan, de browser wallets als MetaMask en Binance Smart Chain en nog een hele waaier aan andere vormen.

Wat opvalt bij veel software wallets is dat ze geen 2FA hebben, dus kunnen hackers eventueel zonder jouw telefoon je wallet leeg halen, als ze je wachtwoord raden. Ze moeten dan je PC of telefoon gehackt hebben en dan hebben ze toegang tot je files. Zorg er in ieder geval voor dat je je seed phrase en wachtwoord op papier hebt opgeslagen.

Probeer de kerk een beetje in het midden te laten. Stake niet een te groot gedeelte van je geld op een software wallet. De beveiliging is te pover. Je wil er niet achter komen dat grote hoeveelheden geld weg zijn als je inlogt op je wallet.

Staken op een DEX

Het staken op een Decentralized Exchange (DEX) kan enorme aantallen nieuwe munten opleveren. Dit noemen ze farmen en dit betreft meestal nieuwe munten. Om het aantrekkelijk te maken voor een investeerder om geld vast te zetten voor liquiditeit (verhandelbaarheid) van een nieuwe munt worden er zeer hoge percentages geboden. Meestal krijg je in het prille begin van een munt honderden procenten per jaar, waarna deze percentages teruglopen, naarmate er meer geld in de pot zit.

Als je zoiets doet, probeer dan zo snel mogelijk je geld te verdubbelen en dat er uit te halen en met de rest door te spelen. Je kunt namelijk met impermanent loss te maken krijgen, hetgeen zo veel betekent dat als een van de coins uit je liquiditeitspaar (LP) een stuk minder waard is geworden. Overigens is dit verlies eerst op papier. Zodra je de boel er uit haalt wordt het permanent.

Risico DEX staken

Verder heb je te maken met verwatering. Stel een coin kost 5 cent als je hem aankoopt en je krijgt 500% rente. Je snapt natuurlijk wel dat zo’n coin die prijs niet vast kan houden, omdat er veel te veel bij komen. De percentages zullen snel omlaag gaan als er meer liquiditeit is, maar de koers van de coin zal waarschijnlijk heel snel dalen. Ook al is de koers gedaald, als de rente hoog genoeg is kun je nog steeds je geld er uit halen en veilig verder spelen.

Tegenwoordig is er een beveiliging gezet bij veel DEXen tegen verwatering, doordat je coins een jaar of zo vast komen te zitten, waardoor whales niet kunnen dumpen en de prijs laten kelderen. Een nieuwe munt een jaar lang moeten vasthouden is echter een veel te groot risico. In een jaar kan veel gebeuren. Coins staken in een pool op een DEX is meestal veel voordeliger dan op een centralized exchange.

Let erg goed op dat je de officiële site in je favorieten zet, want bedriegers maken sites die erg lijken op Pancakeswap of zo. Als je gaat staken op Uniswap of SushiSwap krijg je te maken met Ethereum gas fees, die erg hoog kunnen zijn. Dat moet je eerst nog maar eens goed zien te maken.

Staking pools

Je kunt ook je coins inleggen in een staking pool. Hierdoor vergroot je de kans dat jouw pool een nieuw blok mag valideren en dus mag munten. Je kunt hier hogere winsten mee maken, maar het is uiteraard niet gratis. Of dit rendabel is zul je zelf moeten ondervinden.

Maak je hogere percentages dan bij persoonlijk staken dan is dit een goede zaak. Pas wel heel goed op bij welke pool je je aansluit. Sommige hiervan zijn slechts uit op het ontvreemden van je fondsen. Kijk bij een site met de ervaringen van mensen of de pool wel te vertrouwen is, zoals Trustpilot of zo.

De bekendste soort staking pool is die op een exchange, maar er zijn ook andere pools die dit doen. Dedicated pools die zich hebben toegelegd op het valideren van een specifieke munt bieden vaak hogere percentages voor hun stakers.

Nadelen crypto staken

Als je staket kun je geen stop loss zetten. Als de markt instort zijn je coins flink gekelderd. Je krijgt dan rente over coins die samen met de rente veel minder waard zijn. Soms kom je dan niet meer van ze af voor lange tijd, of je moet ze met verlies verkopen.

Je moet dus vrij zeker weten dat de markt stabiel is of omhoog zal gaan. In een bull market kan dat wel, maar in een bear market is staken zinloos.

Sparen

Het is ook mogelijk om coins er bij te krijgen door te sparen. Hierbij zet je coins vast tegen meestal een vrij lage vergoeding, zoals 1-2% per jaar op Bitcoin of zo. Je leent deze coins dan uit aan de exchange en als vergoeding voor het verzorgen van liquiditeit krijg je daar een klein percentage over.

Zodra de vergoedingen hoger worden heb je meestal te maken met een risicovol product. Dit kan erg contraproductief zijn, aangezien het de bedoeling was dat je er coins bij kreeg en niet dat je risico loopt.

Welke munten kun je staken?

Nu Ethereum overgestapt is, is dit de belangrijkste munt geworden om te staken. Er zijn ook nog een hele batterij andere munten die je kunt staken. De belangrijkste hiervan zijn de hoogst geplaatste munten, zoals Solana, Tron en Cardano. De rendementen per jaar liggen erg uiteen, van een paar procent tot meer dan 15 procent.

Ga je munten staken die lager staan dan in de top, dan loop je het risico dat de munt zijn populariteit verliest en veel koersdaling vertoont naarmate de tijd vordert. Dan is staken contraproductief.

De perfecte manier van crypto staken

Koop coins waarvan je de koersen uit het verleden goed kent ongeveer op de bodem van een bear market, stake ze en verkoop ze rond de top van de bull market. Als de top van de bull market geweest is, stake je de fondsen die je nu hebt, zoals fiatgeld of stablecoins. Zodra de nieuwe bodem van de bear market aangebroken is, unstake je je fiat of stablecoins en begint het spel opnieuw.

Je kunt natuurlijk ook short gaan op de top van de bull market bij het omslagpunt, maar dit is voor gevorderden en is veel risicovoller als je het nog niet goed begrijpt. Dat kun je doen als je haast hebt. De bovenstaande strategie is vrijwel zonder risico.

Wil je toch short gaan, oefen dan eerst met kleine bedragen tot je het begrijpt. In deze wereld draait vrijwel alles om oefening en zien wat werkt voor jou.

Staken doe je dus als je van plan bent om in een munt te investeren en hem lang vast te houden. Dan heb je de maximale opbrengst. Als je ook met andere strategieën aan de slag wilt, zul je een gedeelte van je geld moeten bewaren of een deel van je gestakete munten weer verkopen. Wil je blokken goed gaan keuren via Proof of Stake, dan moet je je bijzonder goed voorbereiden.

FAQ – Veelgestelde vragen over crypto staken

1. Wat is crypto staken?

Crypto staken is het vastzetten van je cryptocurrency om een blockchain te helpen beveiligen. In ruil daarvoor ontvang je beloningen, vergelijkbaar met rente.

2. Hoe werkt staken precies?

Je zet je crypto vast in een Proof of Stake netwerk. Validators gebruiken deze coins om transacties te verwerken. Hoe meer je staket, hoe groter je kans op beloningen.

3. Welke crypto kun je staken?

Populaire coins die je kunt staken zijn Ethereum, Cardano, Solana, Polkadot, Avalanche, Cosmos en vele andere Proof of Stake tokens.

4. Is staken veilig?

Staken is relatief veilig, maar niet zonder risico. Mogelijke risico’s zijn slashing (bij validators), hacks van stakingplatforms of koersdalingen van de coin die je staket.

5. Hoeveel kun je verdienen met staken?

De beloning verschilt per blockchain en ligt meestal tussen 3% en 15% per jaar, afhankelijk van inflatie, netwerkactiviteit en het aantal deelnemers.

6. Wat is het verschil tussen staken en sparen?

Bij sparen ontvang je rente van een bank. Bij staken ontvang je beloningen omdat je helpt een blockchain te beveiligen. De risico’s zijn hoger dan bij een spaarrekening.

7. Kun je je crypto altijd unstaken?

Dat hangt van de blockchain af. Sommige netwerken hebben een unstake periode van enkele dagen tot weken. Bij exchanges kan unstaken soms direct.

Conclusie

Staken is een manier om extra munten te verdienen. Als je dat slim aanpakt, kun je er behoorlijk wat extra geld mee verdienen.

Deze schrijver is in 2019 begonnen met investeren in cryptocurrency en vond het gelijk spannend en intrigerend. Sindsdien heeft hij in zijn werk en door interesse steeds meer expertise opgebouwd, die terug te vinden is in zijn verhalen. Hij probeert crypto en blockchain begrijpelijk te maken met een vleugje humor en nuchterheid.

Paul Hopmans