Wat is DeFi?

Definitie: DeFi (Decentralized Finance) is een systeem van financiële diensten op een blockchain waarbij smart contracts banken en andere tussenpersonen vervangen.

Je kunt dus direct lenen en uitlenen aan je gelijken in DeFi. Dit gebeurt vaak op decentrale platforms, zoals gedecentraliseerde exchanges (DEX) als Uniswap of PancakeSwap.

DeFi is een afkorting van Decentralized Finance. In het Nederlands betekent dit gedecentraliseerde financiën. DeFi kent een hele waaier aan toepassingsmogelijkheden.

Wat is centralized finance?

Deze vraag doemt dan al snel op. Gecentraliseerde financiën is de traditionele manier om financiën te regelen (TradFi) met behulp van tussenpersonen als banken, verzekeringsmaatschappijen, hypotheekverstrekkers en andere bekende tussenpersonen.

Het huidige financiële systeem zorgt wel voor vertrouwde tussenpersonen, maar deze vragen vaak hoge kosten voor hun financiële producten. Zij moeten dan ook salarissen betalen, gebouwen onderhouden, huren betalen en al deze kosten berekenen zij door.

Hoe werkt DeFi?

Je kunt met DeFi digitale munten lenen, uitlenen en alle andere traditionele financiële diensten afnemen of bieden zonder dat een centrale autoriteit je dit toestaat of verbiedt.

Als je een lening wilt afsluiten ga je normaal gesproken naar een financiële instelling die traditionele financiële producten aanbiedt. Als je het via DeFi applicaties wil doen, ga je naar een uitwisselingsplatform waar vraag en aanbod ook samen komen.

Zo zijn er mensen op gedecentraliseerde netwerken die je best geld willen lenen, vooropgesteld dat ze het terug krijgen en er zelf beter van worden. Ze zullen je niet om je BKR registratie vragen, maar vrijwel altijd om onderpand. Betaal je niet terug, dan is je onderpand verbeurdverklaard. Het zijn hele transparante protocollen.

DeFi smart contracts

Maar hoe kun je nou zoiets regelen op een of ander DeFi platform online? Je kunt niet overleggen of je eigen voorwaarden aan de ander overseinen als je elkaar op een onpersoonlijk platform tegen komt zonder de mogelijkheid tot communicatie. Daar hebben ze wel wat op gevonden.

Ze werken op deze platforms met smart contracts. Dit zijn contracten waarin voorwaarden met blockchain technologie vastgelegd worden waar je mee akkoord moet gaan als je ze wilt afsluiten. Hoe werken smart contracts dan?

Een slim contract is in zijn meest eenvoudige vorm een verkoopmachine op het treinstation. De voorwaarden liggen vast. Je moet een x bedrag inleggen en dan rolt er een y product uit dat je zelf kiest door een code in te toetsen, nadat je genoeg geld erin gestopt hebt.

Een voorbeeld van een DeFi smart contract:

• Je verzekert jezelf als boer voor het mislukken van de oogst
• Als de oogst mislukt krijg je 100% van de waarde van een goede oogst
• Iemand neemt de verzekering aan en vraagt daarvoor 10% inleg van de boer
• Het smart contract wordt aangemaakt en de boer legt die 10% in
• De verzekeraar legt 100% in
• Een oracle kan gegevens uit de echte wereld binnen een blockchain brengen en kan dus bepalen of de oogst ergens mislukt is
• Als aan de voorwaarde “oogst mislukt” voldaan is, zal de 100% van de verzekeraar automatisch naar de boer gaan, als dit niet zo is gaat die 10% automatisch naar de verzekeraar

Wat is een oracle?

Als je in DeFi gaat handelen, moet er ook een partij zijn die de voorwaarden checkt en het uitvoeren van het smart contract triggert. Er bestaat software die constant checkt hoe hoog de koersen van cryptocurrency op verschillende plaatsen staan, hoe hoog de temperatuur is in de wereld en wat de rentetarieven in de wereld zijn. Een oracle is noodzakelijk bij DeFi, anders zou het moeilijk worden om gegevens uit de buitenwereld op een blockchain te krijgen.

Een oracle kan door een blockchain geraadpleegd worden en dan gaat het oracle aan de slag om de gevraagde gegevens te verstrekken door dit in de echte wereld te achterhalen. Op basis van deze gegevens kan een smart contract in een DeFi app uitgevoerd worden.

Onderpand bij DeFi

Als je cryptocurrency x wilt lenen in DeFi, dan heb je een bepaalde hoeveelheid onderpand nodig van coin y en dan mag je x lenen voor een bepaalde tijd. Na die tijd zegt het slimme contract dat je x weer terug moet geven plus enige rente, waarna je je onderpand weer terugkrijgt.

Er wordt veel gebruik gemaakt van stablecoins als onderpand bij DeFi. Dat is omdat andere munten volatiel kunnen zijn en stablecoins altijd ongeveer dezelfde waarde zouden moeten hebben. Hierdoor worden rendementen veel duidelijker.

Als je de voorwaarde van het lenen schendt, dan zal het slimme contract je onderpand voor verbeurd verklaren, allemaal automatisch. De hoge transparantie bij transacties is wat de meeste mensen zo aantrekkelijk vinden aan een DeFi platform, naast het feit dat zij de volledige controle hebben bij het investeren in crypto en menselijke fouten vrijwel uitgesloten zijn.

Kosten slimme contracten

Dit soort slimme contracten werken over het algemeen veel sneller en goedkoper dan wat de traditionele financiële wereld biedt en deze DeFi platforms zijn dan ook in korte tijd erg populair geworden.

DeFi kent geen grenzen

Een ander groot voordeel van DeFi applicaties is dat ze geen grenzen kennen. Je kunt dus best lenen van iemand in Griekenland of Brazilië, zo lang je je maar aan het slimme contract houdt. En het kost geen blaadje papier.

Waarom is DeFi zo populair?

Als we teruggaan in de tijd zien we dat we vroeger eerst met elkaar ruilden om de dingen te krijgen die we nodig hadden. Op een gegeven moment was dat niet meer handig. We hadden een algemeen ruilmiddel nodig.

Introductie van geld 

Door gebruik te maken van geld van allerlei soort, zoals munten van edelmetaal, fiatgeld of papiergeld werd de ruil van dingen veel eenvoudiger. Als iemand rijk werd kon het wel eens onhandig zijn om zo veel geld thuis te hebben liggen.

De opkomst van traditionele financiën

Er was dus een opslagplaats nodig. Ze noemden het een bank en je kon er je geld stallen dat goed bewaakt werd. Je betaalde een klein bedrag voor hun diensten en je hoefde je geen zorgen meer te maken over een overval of inbreken.

Naarmate de tijd vorderde en we in de moderne tijd terecht kwamen werden banken steeds minder betrouwbaar. Ze probeerden op allerlei manieren geld te maken op een steeds minder inzichtelijke manier.

Het hoogtepunt van de tegenwoordige tijd van deze corruptie kwam aan het licht bij de financiële crisis van 2008. De film “Inside Job” laat goed zien hoe dit in zijn werk ging.

Wantrouwen in de financiële instituten en de opkomst van DeFi

Als de gecentraliseerde instituten en banken niet meer te vertrouwen zijn met je geld ga je wellicht zoeken naar alternatieven. Lange tijd waren die er niet.

Maar dat is het fijne aan blockchain en cryptocurrency. Zij springen in elke markt en zorgen voor goede alternatieven, waarbij er geen vertrouwen meer nodig is.

Eerst was er Bitcoin. Deze munt kon je peer to peer verhandelen. Toch stonden hier ook tussenpersonen op, namelijk de centrale exchanges. Het is nou eenmaal niet handig om Bitcoin te verkopen aan iemand aan de andere kant van de wereld door hem om zijn publieke adres te vragen en het geld te krijgen na aankomst van de Bitcoin.

Toen was er DeFi. Met een mooi woord is DeFi trustless, omdat je niet op een persoon hoeft te vertrouwen, alles gaat automatisch en in principe sneller. Je tekent een smart contract zonder ooit een persoon te spreken of een tussenpersoon te hoeven betalen.

De voorspelbaarheid van smart contracts

Een smart contract is zeer voorspelbaar en werkt altijd volgens de voorwaarden in dat contract. Niemand kan daar een Jota aan veranderen, hetgeen bij banken wel gebeurt.

In de bull market van 2020-2021 werd DeFi opeens immens populair in de cryptowereld. De opkomst van munten uit deze categorie startte in 2020 en het regende nieuwe DeFi projecten in die tijd. Munten als Aave, Compound en MakerDAO schoten de lucht in en werden zowat dagelijks meer waard.

Er werd toen ook veel geld gestort in al die DeFi crypto apps, dit noemt men de Total Value Locked (TVL). Hierdoor was er veel vraag naar de munten van deze platforms en ontploften de koersen. Er werd miljarden gepompt in al deze DeFi apps. Het kon niet op!

In 2021 volgde het hoogtepunt van deze hype. DeFi projecten werden op vrijwel elke grote blockchain geïntroduceerd en vrijwel elk project was een succes. Dit ging nog enige tijd door, totdat de bear market van 2022 definitief een einde maakte aan de hype. De TVL daalde flink en alleen grote en sterke platforms wisten nog overeind te blijven en zakten niet weg. Het was niet het einde van DeFi, daar is het idee te sterk voor. Maar de storm is wel gaan liggen.

Met de opkomst van populaire DeFi toepassingen als MakerDAO (Maker Decentralized Autonomous Organization) en andere peer to peer technologie is het mogelijk om het financieel systeem te omzeilen en je crypto alleen voor jou te laten werken, zonder dat iemand snoept van wat je eigenlijk zou verdienen.

Het is dus niet zo vreemd dat DeFi zo ontzettend populair is geworden.

Waarvoor gebruik je DeFi?

Je hebt heel veel mogelijkheden op het gebied van DeFi. Je kunt digitale munten sparen, lenen, uitlenen, staken, een verzekering nemen voor iets, eigenlijk kun je er zo’n beetje alles mee dat je ook met traditionele financiële diensten kunt. En dat voor een fractie van de normale prijs.

Lenen en uitlenen bij DeFi

Door te staken bij DeFi krijg je rente op je ingelegde coins. Het is dus geen uitlenen, maar Proof of Stake opbrengsten. Na de vastgelegde periode krijg je het originele bedrag plus rente terug. Als de rentes die je krijgt heel erg hoog zijn zul je je moeten afvragen of dit wel houdbaar is. Zo gaf Wonderland Time je zulke hoge rentes dat dit niet op te brengen was, een soort piramidespel.

Als je gaat uitlenen bij DeFi stal je cryptocurrency op een platform, waarna het uitgeleend wordt aan anderen via een smart contract. Is het contract uitgediend dan krijg je de lening plus rente terug. Bekende platformen voor gedecentraliseerde financiering zijn Aave en Compound.

DeFi en handel op een gedecentraliseerde exchange

Heel bekend zijn de decentrale exchanges (DEX). Ook wel een beetje berucht. Dat komt omdat het heel erg gecompliceerd kan zijn om daar wat te doen. Bekende gedecentraliseerde exchanges zijn UniSwap en PancakeSwap. Je kunt hier crypto uitwisselen (swappen) met anderen, staken, kopen, verkopen en nog heel veel meer.

Als je hier aan de slag wilt moet je goed weten wat je doet, want je maakt snel fouten met contracten van coins, DeFi protocollen, netwerken waar coins op staan of (gas) fees. Bovendien zijn decentrale exchanges die draaien op Ethereum, zoals UniSwap, erg duur in transactiekosten vanwege de hoge gas fees van Ethereum.

Pas op bij de handel op een DEX

Let op of je wel genoeg kunt verdienen op een platform. Als er erg hoge gas fees worden gevraagd voor een transactie, reken dan uit of het wel voordelig is om te doen. Vooral op een Ethereum DEX kunnen de gas fees nog steeds te hoog zijn.

Probeer PancakeSwap op de Binance Smart Chain of zo dan maar uit, die werkt met veel lagere fees, maar dan nog moet je je goed inlezen. Begin met heel kleine bedragen tot je goed begrijpt wat je doet en wat het kost.

Liquidity mining

Een andere mogelijkheid is liquidity mining. Hierbij krijg je rente voor het leveren van liquiditeit aan andere gebruikers. Je zet hierbij tokens vast en krijgt daarvoor vaak passief inkomen in de vorm van native tokens van de DEX of je kiest zelf een bepaalde beloning. Een Automated Market Maker (AMM) brengt de lener en de uitlener samen.

Bekende platforms hiervoor zijn UniSwap en PancakeSwap.

Liquidity farming

Verwant hieraan is yield farming, ook wel liquidity farming genoemd, waarbij je tokens vast zet en een soort robot op zoek gaat naar het beste rendement voor je investering door te gaan shoppen voor de beste prijzen bij andere DeFi platformen.

Bij yield farming gaat het om maximaal renderen. Bekende platforms hiervoor zijn Compound en Yearn.

Je ziet vaker dat nieuwe munten je erg veel rente geven als je op een DEX een Liquidity Pair (LP) maakt met die munt. De reden dat je zo veel rente krijgt is dat er nog weinig gehandeld wordt in de nieuwe munt. Jij zorgt voor de liquiditeit en krijgt dan een hoge vergoeding daarvoor.

Na verloop van tijd zul je zien dat de rente lager wordt, omdat er meer liquiditeit zit in de munt en er meer in gehandeld wordt. Bij dit soort constructies is het slim om je geld er uit te halen als je dan nog genoeg munten over houdt om mooie bedragen te verdienen. Je kunt dan je geld eruit nemen als je de inleg verdubbeld hebt en kunt dan gratis verder “spelen”.

Het gevaar van nieuwe munten is natuurlijk dat de koers flink inzakt. Met deze truc behoud je de kans op hoge winsten, maar heb je geen kans meer op verlies. Zet de munten ook niet te lang vast, want dan kun je niet meer reageren als de koers snel zakt.

DeFi varianten

Er zijn peer to peer marktplaatsen, waar je rechtstreeks met een andere persoon handelt in items die mensen willen hebben, zoals een NFT op OpenSea.

Door de komst van Wrapped Bitcoin (wBTC) is het nu ook mogelijk om Bitcoin te gebruiken in de DeFi markten, aangezien deze compatibel is met het ERC-20 token van Ethereum.

Dan zijn er nog zogenaamde gokmarkten of prediction markets in DeFi. Ook is er de handel in derivaten, maar je kunt ook gokken op wie de nieuwe president wordt van de VS.

Iedere week komen er wel weer een paar nieuwe projecten bij op het gebied van DeFi.

Wie geld wil verdienen met DeFi moet dus erg goed weten waar hij in stapt, want het is zeker geen eenvoudige markt.

Wat zijn de voordelen van DeFi?

1. Geen tussenpersonen die hoge kosten opleveren.
2. Veel verschillende soorten financiële producten.
3. Iedereen die een wallet en een internetverbinding heeft kan meedoen.
4. Het bouwen van dApps voor DeFi is eenvoudig, omdat er veel open source is.
5. Veilig en transparant: iedereen kan een smart contract inzien en de blockchain zorgt voor de veiligheid.
6. Er zijn geen openingstijden.
7. Je hoeft geen KYC te doen en bent dus pseudoniem.
8. Rentes zijn hoger dan bij TradFi en beloningen worden vaker toegevoegd, waardoor deze gemakkelijker oplopen.
9. Automatische uitvoering van een smart contract als aan de voorwaarden is voldaan.

Wat zijn de nadelen van DeFi?

1. In een smart contract kan een bug zitten die hoge risico’s oplevert.
2. Je kunt een transactie niet meer ongedaan maken.
3. Sommige DeFi projecten zijn nog altijd niet schaalbaar, waardoor er vertraging kan ontstaan en hogere transactiekosten.
4. Niet iedereen leest zo maar even een smart contract.
5. Je moet behoorlijk wat weten over cryptocurrency, wallets en blockchain.
6. Bij een hack kun je veel geld kwijt zijn.
7. DeFi is nog grotendeels ongereguleerd, waardoor je nergens kunt klagen als er iets fout gaat.
8. Bij het opgeven aan de Belastingdienst kan dit heel wat voeten in aarde hebben.

Wat heeft de toekomst in petto voor DeFi?

Er is een heuse hype geweest op het gebied van DeFi. Coins gingen tientallen keren over de kop en de bomen groeiden tot in de hemel.

De storm is nu wat gaan liggen, maar DeFi is nog steeds een hele grote markt.

Volwassen DeFi

Als de kinderziekten genezen zijn, zoals fouten in smart contracts en gedecentraliseerde rotte appels eruit gewerkt zijn zal blijken of deze markt zich staande zal kunnen houden.

De gevestigde orde ziet dit met lede ogen aan, maar de consument heeft er een hele goede keuze bij op het gebied van financieringen en leningen van allerlei soort.

Als je kijkt naar de Total Value Locked (TVL) van alle DeFi producten samen op CoinGecko dan kun je wel zien dat het een volwassen markt aan het worden is in de jungle van cryptocurrency.

Regelgeving DeFi

Naarmate deze markt zich verder ontwikkelt zal er ook regelgeving aankomen. De centrale banken en de Autoriteit Financiële Markten zullen zeker een woordje mee gaan spreken, hopelijk doen ze dat op een positieve manier.

Toekomstperspectief DeFi

Het is duidelijk dat er behoefte is aan financiering zonder tussenpersonen, dus dit zal niet snel weg gaan. De verwachting is dan ook dat de parels het heel goed zullen gaan doen, al is de hype nu wel voorbij.

Conclusie

DeFi was en is een schot in de roos. Veel mensen willen geld lenen en uitlenen, maar willen niet dat tussenpersonen er met hun geld vandoor gaan wegens hoge kosten.

Met DeFi kunnen consumenten hun financiële producten onderling kopen en verkopen en blijft er veel minder aan de strijkstok hangen van derde partijen.

Deze schrijver is in 2019 begonnen met investeren in cryptocurrency en vond het gelijk spannend en intrigerend. Sindsdien heeft hij in zijn werk en door interesse steeds meer expertise opgebouwd, die terug te vinden is in zijn verhalen. Hij probeert crypto en blockchain begrijpelijk te maken met een vleugje humor en nuchterheid.

Paul Hopmans

FAQ: Veelgestelde vragen over DeFi

1. Wat betekent DeFi precies? DeFi staat voor Decentralized Finance. Het is een verzamelnaam voor financiële diensten op openbare blockchains, zoals Ethereum, waarbij tussenpersonen zoals banken worden vervangen door zelfuitvoerende code.
2. Wat is het grootste verschil met een normale bank? Bij een bank heb je toestemming nodig en beheert de bank je geld. Bij DeFi heb je volledige controle (non-custodial), is de code voor iedereen inzichtelijk (open source) en kan iedereen met een internetverbinding meedoen.
3. Wat zijn smart contracts? Dit zijn digitale contracten die automatisch acties uitvoeren wanneer aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. In DeFi fungeren zij als de “automatische bankbediende”.
4. Wat kun je doen in de wereld van DeFi? De mogelijkheden zijn breed: van het uitlenen van crypto voor rente en het lenen van activa, tot het razendsnel wisselen van tokens of het verzekeren van digitale bezittingen.
5. Wat is een DEX? Een Decentralized Exchange (DEX) is een platform waar je cryptocurrencies kunt verhandelen direct met andere gebruikers (peer to peer), zonder dat een centraal bedrijf de transacties beheert.
6. Wat is yield farming? Dit is een methode om beloningen te verdienen door je crypto-activa beschikbaar te stellen aan een DeFi protocol (bijvoorbeeld als liquiditeit), vergelijkbaar met het ontvangen van rente op een spaarrekening maar vaak met hogere risico’s en rendementen.
7. Is DeFi veilig? Niet volledig. Omdat het op code draait, kunnen er bugs in smart contracts zitten of hacks plaatsvinden. Ook zijn er geen centrale instanties die je geld kunnen terughalen als je je inloggegevens (private keys) verliest.
8. Heb ik een identiteitsbewijs nodig voor DeFi? Meestal niet. De meeste DeFi apps vereisen geen KYC (Know Your Customer). Je hebt alleen een crypto wallet nodig om verbinding te maken.
9. Wat zijn Stablecoins? Dit zijn cryptocurrencies die gekoppeld zijn aan de waarde van een stabiele bezitting, zoals de dollar. Ze zijn essentieel in DeFi om de volatiliteit van crypto te omzeilen tijdens het lenen of sparen.
10. Hoe begin ik met DeFi? Je begint door een digitale wallet aan te maken (zoals MetaMask), daar wat crypto (zoals ETH) op te zetten, en vervolgens verbinding te maken met een dApp (decentralized app) zoals Uniswap of Aave.